Türkiye Barolar Birliği (TBB) tarafından, Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu (DİSK) ve Hak İşçi Sendikaları Konfederasyonu (HAK-İŞ) iş birliğiyle düzenlenen Emeğin Hukuku Kurultayı’nın 7’ncisi, TBB Av. Özdemir Özok Kongre ve Kültür Merkezi’nde gerçekleştirildi.

“Emeğin Hukuku ile İlgili Güncel Sorunlar” temasıyla gerçekleştirilen kurultayın açılış konuşmalarını TBB Başkanı Av. R. Erinç Sağkan, DİSK Genel Başkanı Arzu Çerkezoğlu ve HAK-İŞ Genel Başkan Yardımcısı Av. Mehmet Ali Kayabaşı yaptı.

TBB Başkan Yardımcısı ve Emek Komisyonu Koordinatörü Av. Ercan Demir, Emek Komisyonu üyeleri, konfederasyon ve sendika temsilcileri, akademisyenler ile meslektaşların katılımıyla gerçekleştirilen kurultayda; “İşyerlerinin İşçisizleştirilmesi”, “İş İlişkisinde Yeni Güç ve Bilgi Asimetrisi” ve “Sendikal Haklarda Yeni Dönemde Yeni Sorunlar” başlıkları altında çalışma hayatının güncel sorunları çok boyutlu olarak ele alındı.

Kurultayın başlangıcında sunuş konuşması yapan TBB Emek Komisyonu Sözcüsü Av. Tülay Javanshir, 10 yıl önce “emeğin hukuku sahipsiz değildir” anlayışıyla kurulan komisyonun çalışmaları hakkında bilgi verdi.

TBB Başkanı Av. R. Erinç Sağkan, açılışta yaptığı konuşmada tüm dünyada ekonomistlerin, yapısal reform dendiğinde ilk olarak hukuk devleti ilkesini ifade ettiğine dikkat çekti.

Sağkan, içinde bulunduğumuz süreçte hukuk devleti ilkesinin sistematik olarak aşındırıldığının ve yurttaşların hukuka olan güveninin azaldığının altını çizerek, bu tür bilimsel tartışma ortamlarının bir ayağının hukuk devleti ilkesi olmasının önemini vurguladı.

“ARABULUCULUK GÖRÜŞMELERİNDE İŞÇİNİN YANINDA BARO TARAFINDAN GÖREVLENDİRİLEN AVUKAT BULUNMALI”

Konuşmasında ihtiyari arabuluculuğun hukuka aykırı şekilde işletildiği örneklere vurgu yapan Sağkan, iş akdi feshedilen işçiye haklarının ödeneceğinin, senelerce yargı kapısında beklemekten kurtulacağının söylendiğini kaydederek, zor durumdaki işçinin işverenle birlikte şirketin sürekli çalıştığı arabulucunun ofisine gittiğini ve haklarını bilmeden önüne konan belgelerin altına imza atmak durumunda kaldığına ilişkin çok sayıda yakınmanın taraflarına ulaştığını ifade etti. “Biz buna müzakere yoluyla ihtiyari arabuluculuk diyoruz. Dostane çözüm diyoruz” ifadesini kullanan Sağkan, mesleğini hakkıyla yapan arabulucuları tenzih ettiğinin ve konu dışında bıraktığının altını önemle çizerek, “Ancak yaşanan ağır hak ihlallerini görmezden gelemeyiz. Artık bu sorunu çözmek zorundayız” şeklinde konuştu.

Sağkan, arabuluculuk tutanağını iptal eden ilk derece mahkemesinin kararını oybirliğiyle onaylayan Yargıtay 9. Hukuk Dairesi’nin 10 Şubat 2026 tarihinde verdiği karara dikkat çekti. Kararda ihtiyari arabuluculukta uygulanması gereken ölçütlerin ortaya konduğunu söyleyen Birlik Başkanı, bunları “fesih günüyle arabuluculuk aynı gün olamaz”, “arabulucunun seçiminde işçinin iradesi bulunmalıdır”, “görüşme yerinin seçiminde işçinin iradesi bulunmalıdır”, “anlaşma kalemleri önceden müzakere edilmiş olmalıdır”, “işçiye makul yarar sağlanmalıdır”, “arabulucu aydınlatma görevini yerine getirmiş olmalıdır” ifadeleriyle özetledi.

Sağkan, şöyle devam etti:

“En önemlisi de Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, ‘Arabuluculuğun amacı mevcut bir uyuşmazlığın müzakere edilerek çözülmesidir. Arabuluculuk salt işçinin dava açmasını engellemek amacıyla kullanılabilecek bir araç olamaz’ diyor. Maalesef ihtiyari arabuluculuğun salt işçinin dava açmasını engellemek amacıyla kullanıldığına ilişkin çok sayıda örnekle karşı karşıyayız.

Arabuluculuk müessesesi bir dostane çözüm yöntemi olarak ortaya konulduğunda, Barolar ve Türkiye Barolar Birliği olarak özellikle sermaye karşısında görece dezavantajlı konumdaki işçinin, uyuşmazlık çözüm mekanizmasında süreci avukatla takip etmesi gerektiğini söylemiştik.

İşte bugün Yargıtay 9. Hukuk Dairesi’nin altını çizdiği bu temel ölçütler, denetleme mekanizmasının ancak avukatlar olabileceği gerçeğini net olarak ortaya koydu. Bu ölçütleri gerçek anlamda hayata geçirmenin tek yolu işçinin yanında mevzuatı bilen, haklarını bilen, onu doğru yönlendiren avukatın bulunmasıdır. Bunu yapmak da sosyal devletin, bir hukuk devletinin görevidir.

Adli yardım mekanizmasının geliştirilerek ister dava şartı olsun ister ihtiyari arabuluculuk olsun, arabuluculuk süreçlerinde işçinin yanında Baroların görevlendirdiği adli yardım avukatının taraf vekili olarak yer almasının artık zorunlu olduğunun altını çizmek istiyorum.”

Sağkan, bu yönde yapılacak bir çalışmaya TBB olarak destek vereceklerini kaydederek, katılımcılara teşekkür etti.

“TÜRKİYE’NİN TEMEL MESELESİ BÖLÜŞÜM MESELESİDİR”

DİSK Genel Başkanı Arzu Çerkezoğlu da konuşmasında eskiden yoksul dendiğinde çalışmayan, geliri olmayanların anlaşıldığını söyleyerek, “Şimdi biz çalışan yoksulluğunu, kadın yoksulluğunu, emekli yoksulluğunu konuşuyoruz” ifadesini kullandı.

“Bugün Türkiye’nin temel meselesi bölüşüm meselesidir” diyen Çerkezoğlu, üretilen değerin bölüşümünde olağanüstü bir adaletsizlik yaşandığına dikkat çekti.

Çerkezoğlu, Türkiye’nin işçilerin patronundan daha fazla vergi ödediği bir ülke haline geldiğini söyleyerek, ülkedeki tüm kayıtlı çalışanların yılın ilk beş ayında vergi, enflasyon ve kesintiler nedeniyle toplam gelir kaybının 890 milyar liraya ulaştığına dikkat çekti.

“Türkiye’de bütün çarklar işçiden alıp patrona, yoksuldan alıp zengine vermek üzere dönüyor” ifadesini kullanan Çerkezoğlu, bu tablonun bilinçli politikaların, örgütlenme özgürlüğünün ve sendikalaşmanın önündeki engellerin bir sonucu olduğunu belirtti.

Çerkezoğlu, iş hukukunda yargılamaların makul sürede tamamlanmasının önemine dikkat çekti. Ancak asıl meselenin işçiyi mahkeme kapısına gitmek zorunda bırakan hak ihlallerinin kaynağında önlenmesi olduğunu kaydetti. DİSK Genel Başkanı, “Bugün ihtiyaç duyduğumuz şey bellidir. İşçiyi koruyan bir iş hukuku, insanca yaşayacak bir ücret, güvenceli istihdam, etkin denetim ve caydırıcı yaptırım, adaletli bir vergi sistemi, insanca bir emeklilik ve sosyal güvenlik hakkı, sendikal hakların güvence altına alındığı, işçilerin söz ve karar sahibi olduğu demokratik bir çalışma ortamı. Emeğin olmadığı bir hukuk, adalet üretemez” dedi.

“ÜCRET POLİTİKALARI ÇALIŞANLARIN GERÇEK YAŞAM MALİYETLERİ DİKKATA ALINARAK BELİRLENMELİ”

HAK-İŞ Genel Başkan Yardımcısı Av. Mehmet Ali Kayabaşı da yaşanan enflasyonist dönemde işçi kesiminin yaşadığı dezavantajlara dikkat çekti. İmzaladıkları toplu sözleşmelerde enflasyon ve asgari ücret olmak üzere iki veriye atıf yaptıklarını kaydeden Kayabaşı, ancak enflasyonun yüzde 30’lar seviyesinde olmasına karşın, işçinin karşı karşıya kaldığı kira enflasyonunun, gıda enflasyonunun, enerji enflasyonunun yüzde yüzler seviyesinde olduğuna dikkat çekti.

Kayabaşı, bu durumun işçilerin satın alma gücünü aşağıya indirerek fakirleşmesine neden olduğunu söyleyerek, “Ücret politikalarının yalnızca enflasyon oranlarının değil çalışanların gerçek yaşam maliyetlerinin dikkate alınarak belirlenmesi gerektiğini düşünüyoruz” dedi.

İş mahkemelerindeki yargılama sürelerinin uzunluğuna dikkat çeken Kayabaşı, üç yıl süren mahkeme sonucunda işçinin zararının faizle giderilemeyecek bir noktaya geldiğini belirtti.

Kayabaşı, munzam zarar konusunun tartışmaya açılmasına, gelir vergisi dilimlerinin enflasyon oranlarının göz önünde bulundurularak düzenlenmesine, gelir vergisinde adaletsizliği giderecek sosyal politikaların geliştirilmesine ilişkin taleplerini dile getirdi.

KURULTAY ÜÇ OTURUM HALİNDE GERÇEKLEŞTİRİLDİ

Kurultayda oturum başkanlıklarını Prof. Dr. Muhittin Astarlı, DİSK temsilcisi Av. Mazlum Demir ve HAK-İŞ temsilcisi Av. Hacer Albayrak üstlendi.

Üç oturum halinde gerçekleştirilen kurultayda sırasıyla Doç. Dr. Ulaş Baysal, Dr. Cavit Demirel, Yargıtay 9. Hukuk Dairesi Tetkik Hakimi Dr. Özlem Aydın, Doç. Dr. Dilek Dulay Yangın, Doç. Dr. İrem Yayvak Namlı, Yargıtay 9. Hukuk Dairesi Tetkik Hakimi Yavuz Baştemur, Prof. Dr. Gaye Burcu Yıldız, Doç. Dr. Sevil Doğan ve Yargıtay 9. Hukuk Dairesi Tetkik Hakimi Gökhan Yılmaz birer konuşma gerçekleştirdi. (Türkiye Barolar Birliği)

Gündemi takip etmek için internet sitemizdeki diğer haberlere göz atabilirsiniz.